`ცერების თაობა`

16 წლის ელენესთვის საუკეთესო მეგობარია, 18 წლის თეოსთვის განუყოფელი ნაწილია, 14 წლის გივიკოსთვის თილისმაა.
ალბათ დაგაინტერესებთ რაზეა საუბარი – უბრალოდ მობილურ ტელეფონზე.
დღე-ღამეში საშუალოდ 50 - 70 მოკლე ტექსტური შეტყობინება, თუ `კაიფის~ ხასიათზე არიან ეს რიცხვი 150 - დან 200 - მდე იზრდება.
მშობლების აყოლიებაც არ უჭირთ, ერთად `ეკაიფებიან~ მობილურით გაცნობილებს, რომლებიც არასოდეს უნახავთ. ამ ტიპის `კაიფში~ გაჰყავთ დღეები და ღაეებიც. ღამის `ფართიც~ სწორედ მათთვისაა შექმნილი, უფასოა და რატომაც არა.
სწავლით და მხატვრული ლიტერატურის კითხვით თურმე არც მაშინ იკლავდნენ თავს, ვიდრე მშობლებისგან მობილურ ტელეფონებს მიიღებდნენ საჩუქრად, ახლა კი..
ჟიჟის არც ახსოვს 2 თვის წინ რა წიგნის კითხვა დაიწყო. მართა უკვე კარგა ხანია `ყვითელ ძაღლს~ კითხულობს, თუმცა არც ავტორი ახსოვს და არც ის როდის დაიწყო.
კითხვისთვის ვის სცალია..
სკოლაში მისვლისას თუ აღმოაჩინეს, რომ მობილური სახლში დარჩათ (თუმცა ეს თითქმის არასდროს ხდება), ის დღე ჩავარდნილად ითვლება. როდესაც პირველ ხანებში მოსწავლეთა ქცევის კოდექსში ცვლილებები შეიტანეს და მოსწავლეებს სკოლაში მობილურის შეტანა აუკრძალეს, თინეიჯერებს გამოსავლის მოძებნა არ გასჭირვებიათ.
საწყის ეტაპზე ჩექმა აღმოჩნდა სწორედ შესაფარისი ადგილი მობილურისთვის, მას მოჰყვა ჩანთა, შემდეგ ჯიბე.. ახლა კი აღნიშნულ ცვლილებაზე მხოლოდ `კაიფობენ~.
გაკვეთილებზე არც მესიჯების წერასა და არც საუბარზე ამბობენ უარს. თუ მასწავლებელი შედარებით მკაცრია, ჩანთაში ჩამალულ მობილურში წერენ.. დახედვაც არაა საჭირო, თან დროც არ ეკარგებათ. `გაკვეთილს მაინც არ ვუსმენ და რამით ხომ უნდა გავერთო?!~ _ აღნიშნა 15 წლის გიომ.
მთელ დღეს მეგობრები ერთად ატარებენ, სალაპარაკო კი მაინც ბევრი რჩებათ. ბინის ტელეფონზე საუბარი აზრადაც არ მოსდით, ფიქრობენ, რომ მესიჯი უფრო მოსახერხებელია.
თემები არ ელევათ..
პირველი, რაც მათ აღნიშნეს სიყვარულის მარად ახალი თემაა, შემდეგ ჭორაობა მეგობრებზე, თანაკლასელებზე, ნაცნობებზე და ა.შ., თურმე საყოფაცხოვრებო თემებიც აქტუალურია დღევანდელ თინეიჯერებში, უფრო დაკონკრეტება კი უჭირთ.
ჯანმრთელობაზე რომ უარყოფითი გავლენა აქვს მობილურ ტელეფონებთან ასეთ ხშირ კონტაქტს ყველამ შესანიშნავად იცის, მაგრამ არავინ ითვალისწინებს.
მეცნიერთა აზრით, წლების შემდეგ მომავალ თაობებში მოსალოდნელია ხელის მტევნებზე ცერი თითის ზომის ზრდის ტენდენცია. ეს გამოწვეული იქნება `მესიჯო მ ა ნ ი ი თ" რომელმაც შეიპყრო თინეიჯერები.
უწოდებენ თუ არა ახალგაზრდებს `ცერების თაობას~, ამას დრო გვიჩვენებს.

მარიამ ქვლივიძე

ქართველი სტუდენტები სიცილისა და ადამიანის საქციელის ამსხველი მუზეუმების შექმნას აპირებენ

რამდენად ხშირად დადიან ახალგაზრდები მუზეუმებში? ამ თემაზე “ფაქტმა” ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, თბილისის ეკონომიკურ ურთიერთობათა სახელმწიფო უნივერსიტეტში, თბილისის ილია ჭავჭავაძის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა და თბილისის ტექნიკურ უნივერსიტეტში სტუდენტების ერთგვარი გამოკითხვა ჩაატარა. სულ გამოიკითხა 160 სტუდენტი. მართალია, ეს ის რიცხვი არაა, რომელიც შეიძლება, რეპრეზენტატული იყოს, ანუ გავრცელდეს გენერალურ ერთობლიობაზე, მაგრამ გარკვეულ წარმოდგენას მაინც ქმნის დღევანდელი სტუდენტების დამოკიდებულებაზე მუზეუმების მიმართ. გამოკითხული სტუდენტების 92%-ს იმ მუზეუმების დასახელებაც კი გაუჭირდა, რომელთა არსებობაც გაუგიათ, რომ არაფერი ვთქვათ ამ მუზეუმების დათვალიერებაზე. სტუდენტების მიერ დასახელებული მუზეუმები იყო: თბილისის სახელმწიფო მუზეუმი, თბილისის ეროვნული მუზეუმი, თბილისის ეთნოგრაფიული მუზეუმი ღია ცის ქვეშ და ეროვნული მუზეუმის რამდენიმე განშტოება: საბჭოთა ოკუპაციის მუზეუმი (სადაც ამჟმად რემონტი მიმდინარეობდს და ამის გამო შეწყვეტილია დამთვალიერებლების მიღება) და შალვა ამირანაშვილის სახელობის ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი (აქაც სარემონტო სამუშაოები მიმდინარეობს და დამთვალიერებელს შეუძლია, ესტუმროს მხოლოდ ოქროს ფონდსა და აღმოსავლურ დარბაზს, თუმცა ეს სიამოვნება გარკვეულ თანხებთანაა დაკავშირებული). სიღნაღის ფიროსმანის სახელობის მუზეუმი, ზუგდიდის მუზეუმი (დადიანების სასახლე), ფულის მუზეუმი, ქართული ემიგრაციის მუზეუმი, ალექსანდრე ჭავჭავაძის სახლ-მუზეუმი, ვაჟა-ფშაველას სახლ-მუზეუმი, ალექსანდრე ყაზბეგის სახლ-მუზეუმი, ილია ჭავჭავაძის სახლ-მუზეუმი. ყველაზე მცირე ინტერვალი, რომლითაც სტუდენტები სტუმრობენ მუზეუმებს, 4 თვეა. ესაა საუკეთესოი ვარიანტი. უმეტესობას კი სკოლის პერიოდის შემდეგ (როცა ბავშვები ინტენსიურად დაჰყავთ ექსკურსიაზე) ფეხი არ შეუდგამს მუზეუმში. აქედან გამომდინარე, არც ისაა გასაკვირი, რომ სტუდენტებს თითქმის არ ახსოვთ ის, რაც რამდენიმე წლის წინ ყველანაირი დაინტერესების გამო, უბრალოდ, გადაათვალიერეს. გამონაკლის შემთხვევებში იხსენებენ იმას, რაც ყველაზე მეტად დასამახსოვრებელი აღმოჩნდა მათთვის, მაგალითად, ნაპოლეონის ნიღაბს, ფიროსმანის ნახატებს, ჯაჭვის პერანგს, არმაზის ბილინგვას, ერეკლე მეფის დამბაჩას, ღვთისმშობლის კარედის ხატს, ოქროს ფონდში წარმოდგენილ სახეობებს და ა.შ. ფრაგმენტულად, ასე თუ ისე, ახსოვთ, ზოგადად კი იმისი შეფასება, თუ რა პრობლემებია დღეს საქართველოს მუზეუმების კოლექციებში, უზრუნველყოფილია თუ არა ქართული საგანძურის უსაფრთხოდ შენახვა, არ შეუძლიათ. მათი აზრით, ჩვენს მუზეუმებში არაა სათანადო პირობები იმისთვის, რომ შესაფერისად იყოს დაცული აქ წარმოდგენილი ექსპონატები. ნათქვამის დამადასტურებელ ფაქტებს, ან კონკრეტულ მუზეუმს ვერ ასახელებენ. ეს მხოლოდ ზოგადი წარმოდგენაა. სტუდენტებმა თეორიულად იცინ, რომ მუზეუმების არსებობა აუცილებელია, რომ ქვეყნის ისტორიის, ერის განვითარების გზის გასაცნობად ერთ-ერთი საუკეთესო საშუალება სწორედ მუზეუმების სტუმრობაა და უმეტესობას არ აქვს პასუხი, თუ რამ გამოიწვია დაცული სიძველეებისადმი ასეთი გულგრილობა ახალგაზრდებში. ის კი, ვინც ერთხელ მაინც დაფიქრებულა, ასეთ დასკვნამდე მივიდა: დღეს საქართველოში არ არის ისეთი ტიპის მუზეუმი, რომელიც დააკმაყოფილებდა მის ინტერესს. კითხვაზე, შესაძლებელი რომ იყოს, როგორი სახის მუზეუმის დაარსებას ისურვებდნენ, საკმაოდ ორიგინალური და ქართულ სინამდვილეში არცთუ ადვილად განსახორციელებელი პასუხები გასცეს. სტუდენტები სიამოვნებით ეწვეოდნენ: ავტომობილების მუზეუმს, ანტიკური ხანის საბრძოლო იარაღების მუზეუმს, ცვილის ფიგურების მუზეუმს, სიცილის მუზეუმს, ადამიანების საქციელის ამსხველ მუზეუმს და სხვა.

მარიამ ქვლივიძე